Het gebouw

Het gebouw, waarin het Veenkoloniaal Museum is gehuisvest, was vroeger de Rijks Hoogere Burger School (RHBS). Fred Ootjers dook in de geschiedenis van het gebouw en van zijn hand is onderstaand verhaal.

Veendam, het jaar 1907. Het Rijk is bereid de gemeentelijke HBS over te nemen 'mits de gemeente zorg zal dragen voor een nieuw gebouw'. De raad gaat akkoord en na nog wat politiek geharrewar wie eigenaar van het gebouw wordt, ontwerpt rijksbouwmeester J.A. Vrijman een imposant schoolgebouw, inclusief gymnastiekzaal en een conciërgewoning. Niet zoals in de literatuur telkens wordt vermeld in de Palladiostijl, maar in de stijl van het (Hollands) Classicisme (waarin hooguit sprake is van het toevoegen van neo-Palladiaanse elementen).

rhbs2Het (Hollands) Classicisme wordt vooral gekenmerkt door het gebruik van de pilaster. Eigenlijk stelt een pilaster een in de wand opgenomen zuil voor: je ziet een platte zuil die op de gevelwand 'geplakt' lijkt. Er werd een nauwkeurig schema gebruikt om de gevel door die pilasters in te delen.

De architect J.A. Vrijman was rond de eeuwwisseling Rijksbouwmeester en heeft in die hoedanigheid in heel Nederland gebouwen voor de overheid gerealiseerd. Zo ontwierp hij in de stad Groningen diverse delen van het Academisch Ziekenhuis. Voor Veendam ontwerpt Vrijman op een carrévorm een streng, symmetrisch gebouw, gebaseerd op de bouwwerken uit de klassieke oudheid, met de timpaan en het typerend gebruik van de pilaster. De voorname Hogere Burger School heeft een opvallend accent gekregen op de stedenbouwkundig gezien belangrijkste hoek (Winkler Prinsstraat - Burgemeester De Hoopstraat). Het gebouw is daar afgeschuind waarbij dit deel van de gevel verder trapontwikkeld is als een diagonaal front, met centraal daarin gelegen de entree. Het front springt iets naar voren en is bekroond door een timpaan met een rijk bewerkt reliëf. Op het tentvormige dak benadrukt een klokkentoren de ruimtelijke positie van het gebouw.
Het markante gebouw wordt op 25 april 1911 officieel geopend en doet tot 1987 dienst als school. Er is een korte periode van leegstand, totdat op 29 september 1990 aan de voorgevel de nieuwe bestemming wordt onthuld: Veenkoloniaal Museum. De oorspronkelijke indeling van de school kon grotendeels gehandhaafd blijven. De aanpassingen van het interieur zijn ontworpen door Henk Suurling in samenwerking met Albert Geertjes.

In 2004 is de benedenverdieping wederom ingrijpend veranderd in verband met de aanbouw van het Cultuurcentrum Van Beresteyn. De hoofdingang werd dienstingang en aan de zijkant van het gebouw werd een nieuwe entree gerealiseerd.

gebouw2

De aanbouw werd gerealiseerd door Olga architecten in Groningen. Vanwege de nieuwe ingang was ombouw van de permanente expositie noodzakelijk. Het verhaal vanaf de Middensteentijd tot en met de Veenkoloniale Zeevaart werd geheel opnieuw vorm gegeven door conservator Hendrik Hachmer in samenwerking met decorbouwer Jan Willem Dey uit Amsweer. Jan Willem Dey is onder andere bekend van het bouwen van decors van het bekende programma Jiskefet. De nieuwe opstelling werd op 12 december 2004 officieel geopend.

mus2

[ Navigatie ]

Dit blokje laat zien waar deze pagina zich in de navigatie bevindt.